36
36
35
34
Drohobycz
herb Drohobycza

Drohobycz – miasto polskie w wojwództwie lwowskim do 1945 roku, położone nad Tyśmienicą w Beskidach Brzeżnych. W latach 1340–1772 siedziba starostwa, w ramach Ziemi Przemyskiej należącej do województwa ruskiego. W latach 1918–1939 siedziba powiatu w województwie lwowskim.Do 1939 Drohobycz była miastem powiatowym w województwie lwowskim w Polsce. Po 1945 na mocy paktów rozbiorowych został siłą wcielony do ZSRR pod okupację radziecką. Obecnie Drohobycz jest pod administracją ukraińską.

Powstanie miasta jest ściśle związane z jego położeniem na tzw. szlaku solnym i z wydobyciem soli w okolicach. Pierwsze wzmianki o grodzie pochodzą z okresu Rusi Kijowskiej. Po przyłączeniu przez Kazimierza Wielkiego Rusi Czerwonej do Polski, miasto przeżyło swój pierwszy okres dynamicznego rozwoju. Żupy solne przeszły na własność królewską i były dzierżawione przybyszom z całej Europy, m.in. z Włoch. Kazimierz Wielki przyczynił się do powstania w Drohobyczu parafii rzymskokatolickiej, a w 1340 roku nadał miastu herb przedstawiający 9 topek solnych (tradycyjna miara soli) umieszczonych na granatowej tarczy, nad którą widniała korona królewska. W 1392 r. król Władysław Jagiełło ufundował istniejący do dziś kościół farny, a w 1422 r. nadał miastu prawa magdeburskie. Przywileje miejskie były później wielokrotnie potwierdzane, m.in. przez Kazimierza Jagiellończyka w 1460, czy Aleksandra Jagiellończyka w 1506 roku.

Dobromil Zamek Herburtów
Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła

Obwarowania miejskie składały się z wałów i bram miejskich: Zam­ko­wej, Lwow­skiej, Wę­gier­skiej i Żydowskiej. For­ty­fi­ka­cje z wałami i fosami otaczały także od cza­sów króla Zygmunta I kościół, a dzwonnica pełniła funkcję bramy. Ufortyfikowany był także cmentarz kościelny. W 1498 r., w wyniku na­jaz­du turecko-tatarskie­go, znaczna część miasta została zniszczona. W 1616 roku starosta królewski zezwolił Żydom na osiedlenie się na przedmieściach miasta. Podczas wojen kozackich w XVII wieku miasto było niszczone. W 1648 roku Kozacy dokonali rzezi mieszkańców w kościele farnym, po którym to wydarzeniu zamurowano wejście do świątyni, przez które wdarli się najeźdźcy. Miasto posiadało zamek starostów królewskich składający się co najmniej z dwóch budynków. W 1772 r., w wyniku I rozbioru Polski, Drohobycz wraz z całą Galicją Wschodnią, został włączony do Austrii. Drohobycz, pozostający ważnym centrum handlowym, pomimo nadania praw miejskich i licznych przywilejów królewskich (m.in. zwolnienie od czynszów miejskich i zezwolenie na pobór myta mostowego) nie rozwinął się jednak w większy ośrodek, aż do końca XIX wieku, gdy odkryto w pobliżu złoża ropy naftowej. W maju 1919 roku wojska polskie pod dowództwem Wacława Iwaszkiewicza i Stanisława Maczka toczyły długotrwałe walki z ukraińskimi oddziałami Omelianowicza-Pawlenki.

Przed wybuchem II wojny światowej w 1939 roku, Drohobycz był miastem powiatowym, liczącym 39 tys. mieszkańców. Działało tu 5 rafinerii ropy naftowej. Na terenie miasta funkcjonował klub piłkarski Junak. W czasie II wojny światowej Niemcy wymordowali większość żydowskich mieszkańców miasta.

6 sierpnia 1944 miasto zostało zdobyte przez wojska radzieckie.

Jednym z najbardziej znanych mieszkańców miasta jest Bruno Schulz, który spędził w Drohobyczu całe życie, a jego małomiasteczkową rzeczywistość uczynił przedmiotem swoich dzieł literackich.


Zabytki

  • kościół Wniebowzięcia Najświętszej Panny Marii, Krzyża Świętego i św. Bartłomieja z lat 1392–1445.
    • renesansowy nagrobek Katarzyny Ramułtowej z 1572 r.
    • freski z XVIII wieku
    • dzwonnica kościelna z 1551 r. o charakterze obronnym
    • obronny mur cmentarny
  • cerkiew Przenajświętszej Trójcy z 1690 r. (dawny kościół karmelicki) z budynkami klasztornymi (obecnie biura).
  • kościół Piotra i Pawła z 1828 r.
  • Wielka Synagoga w Drohobyczu zbudowana w latach 1842–1865,
  • synagoga z końca XIX w.,
  • ratusz z 20 lecia prawdopodobnie z reliktami z XVIII w.
  • cerkiew drewniana Podwyższenia Krzyża, ul. Zwaryćka 7 z XVI wieku z freskami z XVIII wieku
  • Cerkiew św. Jerzego w Drohobyczu , ul. Sołonyj Stawok 23a z przełomu XV i XVI stulecia
  • dzielnica willowa przy ul. Franka i Szewczenka.

Osoby związane z miastem

  • Aleksander Bednarz – polski aktor teatralny, filmowy, telewizyjny i dubbingowy, reżyser teatralny
  • Alojzy Bełza – polski legionista, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, żołnierz Armii Krajowej
  • Elisabeth Bergner – austriacka aktorka
  • Aleksander Roman Boroński - major artylerii Wojska Polskiego
  • Andrzej Chciuk – polski pisarz, poeta i dziennikarz emigracyjny
  • Tadeusz Chciuk-Celt – polski harcmistrz, podczas II wojny światowej Biały Kurier, cichociemny, kurier Związku Walki Zbrojnej, redaktor i zastępca dyrektora Sekcji Polskiej Radia Wolna Europa, ostatni prezes PSL na Uchodźstwie, autor wspomnień wojennych
  • Władysława Chomsowa - polska działaczka społeczna i polityczna
  • Wiktor Czermak - polski historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Maciej Aleksy Dawidowski – polski instruktor harcerski, podporucznik Armii Krajowej, uczestnik "Akcji pod Arsenałem"
  • Tadeusz Dąbrowski - polski krytyk literacki, badacz literatury polskiej, publicysta
  • Iwan Franko – pisarz ukraiński
  • Irene Frisch – pisarka żydowska
  • Maurycy Gottlieb – polski malarz żydowskiego pochodzenia
  • Artur Grottger – polski malarz, malujący m.in. w pobliskiej Śniatynce i Wróblowicach, w majątku hr. Tarnowskich h. Leliwa
  • Rajmund Jarosz - polski samorządowiec, burmistrz i prezydent miasta Drohobycz, marszałek powiatu, właściciel uzdrowisk Truskawiec i Horyniec, prezes Związku Uzdrowisk Polskich
  • Dora Kacnelson – polska historyk literaturoznawczyni i slawistka, badaczka dziejów Kresów Wschodnich i polskich zesłańców
  • Jerzy Kotermak - pisarz, doktor medycyny, rektor Uniwersytetu Bolońskiego, profesor Akademii Krakowskiej
  • Eugeniusz Kucharski - polski historyk, teoretyk literatury
  • Kazimierz Kuriański - polski duchowny, werbista, Sługa Boży, męczennik za wiarę – zginął w obozie koncentracyjnym Gusen
  • Juliusz Leo – polski samorządowiec, prezydent Krakowa w latach 1904–1918
  • Franciszek Lachowicz – polski malarz
  • Marcin Laterna – polski pisarz, ksiądz jezuita, spowiednik królów Stefana Batorego i Zygmunta III Wazy, Sługa Boży, zginął za wiarę
  • Stanisław Maciołowski - polski zarządca majątków ziemiańskich, porucznik rezerwy kawalerii Wojska Polskiego, potomek i krewny znanej krakowskiej rodziny malarzy Pochwalskich
  • Jan Mężyk – sekretarz króla Władysława Jagiełły, pierwszy wójt drohobycki, starosta ruski
  • Mieczysław Młotek – prezes Wojskowo-Cywilnego Klubu Sportowego "Junak", pułkownik Wojska Polskiego
  • Władysław Ossowski – polski Biały Kurier, zwany "Królem Kurierów"
  • Ignacy Popiel - szachista polski, czołowy gracz Galicji
  • Michał Rossler-Moczulski - polski mikrofotograf i makrofotograf naukowy
  • Wilhelm Russ - polski fotograf; nestor fotografii polskiej
  • Wacław Rzewuski – polski hrabia, hetman wielki koronny, kasztelan i wojewoda krakowski, pisarz
  • Bruno Schulz – pisarz polski żydowskiego pochodzenia
  • Alfred Schreyer - polski skrzypek, śpiewak i działacz społeczno-kulturalny żydowskiego pochodzenia. Obecnie ostatni żyjący uczeń Bruno Schulza. Mieszka w Drohobyczu
  • Leon Sternbach - polski filolog klasyczny i bizantynista żydowskiego pochodzenia, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
  • Michał Tokarzewski-Karaszewicz - polski dowódca wojskowy, generał broni Wojska Polskiego
  • Kazimierz Wierzyński – polski poeta, prozaik, eseista.
  • Stepan Wytwycki – ukraiński adwokat i polityk, poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej(1935-1939), prezydent URL na emigracji

Sport

W mieście działał przed wojną polski klub sportowy Junak Drohobycz. Walczył w 1939 w barażach o I ligę, lecz zostały one zawieszone z powodu wybuchu wojny.





Zaloguj się, by mieć dostęp do większej ilości opcji.
Użytkownicy on-line: