1410
1187
1186
Komunistyczna Partia Polski

Komunistyczna Partia Polski – Partia komunistyczna założona 16 grudnia 1918 roku na zjeździe połączeniowym SDKPiL i PPS-Lewicy, rozwiązana przez Komintern 16 sierpnia 1938 w ramach wielkiej czystki w ZSRR.

Początkowo-organizacja powstała w wyniku fuzji radykalnego nurtu polskiego ruchu socjalistycznego (PPS-Lewica) i socjaldemokracji na terenie ziem polskich zaboru rosyjskiego (SDKPiL). W praktyce po połączeniu obu partii w KPRP, KPRP jako (od marca 1919) sekcja Kominternu pełniła rolę sowieckiej agentury na terenie II Rzeczypospolitej. Jej celem strategicznym była likwidacja państwa polskiego i wcielenie jego terenów do Związku Sowieckiego jako republiki sowieckiej (przy rewizji granic nowo powstałej republiki na rzecz sąsiadów). Z uwagi na cele statutowe, zarządzanie z ośrodka poza granicami Rzeczypospolitej i udział działaczy KPRP w wojnie polsko-bolszewickiej na rzecz Rosji Sowieckiej przeciw państwu polskiemu, a także poparcie KPRP jako partii dla Rosji Sowieckiej w czasie wojny, działalność KPRP, a później KPP, jako antypaństwowa była nielegalna na terenie Rzeczypospolitej od marca 1919 do rozwiązania KPP przez Komintern w r. 1938.

W sześć tygodni po odzyskaniu przez Polskę niepodległości 16-18 grudnia 1918 r. w Domu Handlowca, w Warszawie przy ul. Zielnej odbył się zjazd zarówno SDKPiL i PPS-Lewicy. Obie partie na tym zjeździe postanowiły się połączyć i utworzyć nową organizację: Komunistyczną Partię Robotniczą Polski. Ów zjazd zjednoczeniowy obywał się pod hasłem: "Cała władza musi przejść w ręce proletariatu miast i wsi, zorganizowanego w Radach Delegatów Robotniczych. Zjazd odrzucił uznanie ogłoszonej 11 listopada 1918 r. niepodległości Polski i był w tej kwestii bardziej radykalny niż Lenin i bolszewicy w Rosji, którzy deklarowali w roku 1918 – przynajmniej werbalnie – narodom wchodzącym w r. 1914 (przed wybuchem I wojny światowej) w skład Imperium Rosyjskiego prawo do samookreślenia, aż do oderwania się od Rosji włącznie. Negatywne stanowisko wobec niepodległości miało swe korzenie w poglądach Róży Luksemburg. KPRP, na początku lat 1920., potępiła postanowienia Traktatu Wersalskiego, który przyznał Polsce niepodległość, dostęp do morza po przez przyznanie Pomorza, zaakceptował przyłączenie Wielkopolski i części Górnego Śląska, oderwał od Niemiec i utworzył Wolne Miasto Gdańsk.

W latach 1920 KPRP przyjęła następujące założenia programowe:

  • walka z ustrojem kapitalistycznym
  • nacjonalizacja przemysłu i ziemi uprawnej
  • wprowadzenie dyktatury partii komunistycznej
  • budowa komunizmu
  • internacjonalizm
  • zrzeczenie się Górnego Śląska i Pomorza Nadwiślańskiego na rzecz Niemiec
  • zrzeczenie się terenów etnicznie mieszanych byłej Rzeczypospolitej Obojga Narodów na wschód od tak zwanej linii Curzona na rzecz Rosji Sowieckiej
  • utworzenie Polskiej Republiki Rad w granicach Kongresówki i Galicji Zachodniej

Przywódcy i działacze KPRP, pod parasolem ochronnym Armii Czerwonej tworzyli na przełomie 1918/1919 w Mińsku i Wilnie tzw. Zachodnią Dywizję Strzelców jako zalążek Polskiej Armii Czerwonej. W rezultacie takiej postawy politycznej już w połowie 1919 r. KPRP została zmuszona do działalności nielegalnej a władze państwowe do jej zdelegalizowania. Od tej pory KPRP a następnie KPP przez cały okres swego istnienia była partią nielegalną w Polsce. Następstwem tej postawy było pełne zaangażowanie się polskich KPRPowców w rewolucji w Rosji (Feliks Dzierżyński, Julian Marchlewski, Karol Radek i wielu innych) i totalne poparcie dla bolszewickich wojsk inwazyjnych w 1920 roku.

Komuniści wzięli aktywny udział w tworzeniu, na zajętych przez Armię Czerwoną terytoriach, sowieckich władz okupacyjnych po przez masowe zakładanie – w miastach powiatowych – tzw. "komitetów rewolucyjnych" – w sumie założono 65 takich komitetów i ich zbrojnego zabezpieczenia w postaci "Czerwonej Milicji".

Do III zjazdu w 1925 roku nosiła nazwę Komunistyczna Partia Robotnicza Polski, od 1925 – Komunistyczna Partia Polski. Nowa nazwa symbolizować miała otwarcie się partii na nowe środowiska. Od lutego 1921 roku KPP należała do Międzynarodówki Komunistycznej i otrzymywała z Moskwy zarówno środki finansowe, jak i dyrektywy, do których spełniania była zobowiązana pod stałą kontrolą organów Międzynarodówki. Od 1923 roku do KPP wchodziły takie organizacje jak: Komunistyczna Partia Górnego Śląska, Komunistyczna Partia Zachodniej Ukrainy i Komunistyczna Partia Zachodniej Białorusi. W 1928r władzę w KPP objęła grupa osób bezapelacyjnie podporządkowanych Stalinowi z Julianem Leszczyńskim-Leńskim jako sekretarzem generalnym KPP na czele, spowodowało to całkowite podporządkowanie KPP Moskwie.

KPP przez cały okres swojej działalności prowadziła z mniejszym lub większym natężeniem działania propagandowe, szpiegowskie i sabotażowo-dywersyjne, skierowane przeciwko Państwu Polskiemu. Działalnością szpiegowską i dywersyjną zajmowała się przede wszystkim tzw. Sekcja Wojskowa KPP.

Czołowi działacze KPP: Franciszek Fiedler, Maksymilian Horwitz-Walecki, Maria Koszutska (pseud. "Wera Kostrzewa"), Alfred Lampe, Julian Leszczyński-Leński, Jerzy Sochacki-Czeszejko, Adolf Warski, Stanisław Łańcucki.


Politycy KPP

A

  • Jakub Aleksandrowicz
  • Antoni Alster

B

  • Władysław Baczyński (polityk)
  • Zygmunt Balicki (inżynier)
  • Stanisław Ballin
  • Jakub Berman
  • Bolesław Bierut
  • Antoni Bigus
  • Bogdan de Nissau
  • Wacław Bogucki
  • Jerzy Borejsza
  • Leonard Borkowicz
  • Wiktor Borowski
  • Julian Brun
  • Marian Buczek (komunista)
  • Aleksander Burski
  • Stanisław Burzyński (działacz polityczny)
  • Władysława Bytomska

C

  • Ferdynand Chaber
  • Leon Chajn
  • Hilary Chełchowski
  • Henryk Cieszyński
  • Józef Feliks Ciszewski
  • Jerzy Czeszejko-Sochacki

D

  • Józef Dechnik
  • Henryk Dembiński (działacz społeczny)
  • Izaak Deutscher
  • Tomasz Dobiosz
  • Antoni Dobiszewski
  • Irena Domańska
  • Gerszon Dua
  • Teodor Duracz
  • Władysław Dworakowski
  • Paweł Dylong
  • Tomasz Dąbal

F

  • Franciszek Fiedler
  • Mieczysław Figuła
  • Paweł Finder
  • Felicja Fornalska
  • Małgorzata Fornalska

G

  • Władysław Gomułka
  • Zofia Gomułkowa
  • Wiktor Grosz

H

  • Władysław Hibner

I

  • Franciszek Ilski
  • Jan Izydorczyk

J

  • Artur Jastrzębski
  • Franciszek Jóźwiak

K

  • Kamilla Kancewicz
  • Leon Kasman
  • Nesanel Kichler
  • Zenon Kliszko
  • Aleksander Kokoszyn
  • Paweł Komander
  • Maria Koszutska
  • Franciszek Kotus-Jankowski
  • Aleksander Kowalski (polityk)
  • Władysław Kowalski (polityk)
  • Władysław Kowalski (komunista)
  • Władysław Kruczek
  • Stefan Królikowski
  • Wiktor Kłosiewicz

L

  • Alfred Lampe
  • Adam Landy
  • Włodzimierz Lechowicz
  • Julian Leszczyński
  • Wacław Lewikowski
  • Leon Lipski
  • Ignacy Loga-Sowiński

Ł

  • Stanisław Łapot
  • Stanisław Łańcucki

M

  • Bernard Ber Mark
  • Marian Mazur (prokurator)
  • Stanisław Mazur
  • Stanisław Mertens
  • Stanisław Michalski (działacz robotniczy)
  • Mieczysław Mietkowski
  • Hilary Minc
  • Emanuel Mink
  • Marian Minor
  • Stefan Misiaszek
  • Mieczysław Moczar
  • Zygmunt Modzelewski
  • Bolesław Mołojec

N

  • Ryszard Nieszporek
  • Roman Nowak
  • Zenon Nowak
  • Julian Nowicki
  • Marceli Nowotko

O

  • Edward Ochab
  • Józef Olszewski

P

  • Leon Pasternak
  • Zbigniew Paszkowski
  • Stanisław Pawlak (poseł PZPR)
  • Mieczysław Popiel
  • Ignacy Porecki

R

  • Stanisław Radkiewicz
  • Antoni Ratajczak
  • Michał Rola-Żymierski
  • Roman Romkowski
  • Leon Rubinsztein
  • Jan Rustecki
  • Rozalia Rybacka
  • Władysław Rypiński
  • Wacław Rózga
  • Józef Różański

S

  • Stanisław Skrzeszewski
  • Józef Sobiesiak
  • Antonina Sokolicz
  • Włodzimierz Sokorski
  • Marian Spychalski
  • Stanisław Ryszard Stande
  • Leon Stasiak
  • Stefan Staszewski
  • Lucjan Szenwald
  • Eugeniusz Szyr

Ś

  • Roman Śliwa

T

  • Michalina Tatarkówna-Majkowska
  • Stanisław Tkaczow
  • Julian Tokarski (polityk)
  • Jan Trusz

W

  • Adolf Warski
  • Maria Wedmanowa
  • Władysław Wicha
  • Kazimierz Witaszewski
  • Sylwester Wojewódzki
  • Regina Wojskowska
  • Władysław Wolski
  • Henryk Woźniak (powstaniec warszawski)

Z

  • Roman Zambrowski
  • Stanisław Zawadzki (generał)
  • Aleksander Zawadzki (polityk)

Ż

  • Tadeusz Żarski

http://www.polishamericancongressnj.org/historiakomunizmu.pdf

Zaloguj się, by mieć dostęp do większej ilości opcji.
Użytkownicy on-line: